İnternet, bilgiye sınırsız erişim sağlayan bir dünyadır. Eğlenceli ve oyun sitelerinden eğitim kaynaklarına kadar pek çok içerik sunar. Aynı zamanda arkadaşlarla iletişim kurmak, ilgi alanlarına göre topluluklara katılmak ve günlük ihtiyaçları karşılamak için de kullanılır. Ancak bu avantajlarla birlikte, siber tehlikeler de artmaktadır. Sürekli gelen spam sms ve aramalar, karttan izinsiz çekimler, cihazlara bulaşan virüsler gibi durumlar, şüpheli siteleri ziyaret etmek ve kişisel verilerin sızmasıyla ilişkilidir. Bu tür durumların önüne geçmek için internette güvenliğin temel kurallarını bilmek ve cihazlarınızı koruyacak yöntemleri uygulamak önemlidir. Bu yazımızda bu kuralları detaylı şekilde anlatıyoruz.
Genel İnternet Güvenliği Kuralları
Aşağıdaki kuralları her internete girişinizde uygulamalısınız:
Kural 1 – Kişisel Verilerinizi Saklayın
İnternette ad, soyad, kart numarası gibi kişisel bilgiler sıkça istenebilir. Bu bilgileri sadece resmi sitelerde ve HTTPS protokollü bağlantılarda paylaşın. Kart bilgilerini ya da belgeleri mesajla göndermeyin. Bu tür talepler dolandırıcılık göstergesidir.
Kural 2 – Anonim Kalın
Sosyal medya profillerinizde gerçek ad-soyad, doğum tarihi ve adres gibi detaylardan kaçının. Profil fotoğrafınızda gerçek yüzünüzü kullanmamanız, siber suçlar açısından sizi koruyabilir.
Kural 3 – Dolandırıcıları Tanıyın
Biriyle iletişime geçmeden önce dikkat edin: tanımadığınız biri, az takipçili bir hesap ya da kişisel bilgi isteyen mesajlar varsa, bu bir dolandırıcılık girişimi olabilir. Tanımadığınız kişilerle konuşmayın.
Kural 4 – Fotoğraflarınızı Güvende Tutun
Kişisel fotoğraf ve videolarınızı internette yayınlamak ya da göndermek, veri sızıntılarına neden olabilir. Arkadaşlarınızın fotoğraflarını da izinsiz paylaşmayın.
Kural 5 – Paylaşımlarınıza Dikkat Edin
İnternete yüklenen her içerik kalıcıdır. Bu nedenle özel bilgilerinizi içeren hiçbir şeyi paylaşmayın. Dijital izlerin kalıcı olduğunu unutmayın.
Kural 6 – Konum Paylaşmayın
Konum bilgileri, sizin nerede olduğunuzu açık eder ve bu durum tehlikelidir. Fotoğraflarda konum etiketlerini kapalı tutun.
Kural 7 – Sahte Siteleri Tanıyın
Phishing (oltalama) siteleri, gerçekmiş gibi görünerek şifrelerinizi çalmaya çalışır. Bilmediğiniz bağlantılara tıklamayın ve şüpheli siteleri ziyaret etmeyin.
Kural 8 – Parolalarınızı Güvenceye Alın
Basit şifreler yerine karmaşık, kişisel şifreler kullanın. Parola yöneticileri yerine, şifrelerinizi güvenli yöntemlerle saklayın.
Kural 9 – Güvenli Alışveriş Yapın
Online alışveriş yaparken HTTPS protokolü olmayan sitelerden uzak durun. Satıcı hakkında yorumları kontrol edin ve gizli ücretlendirmelere dikkat edin.
Kural 10 – Bilgileri Doğrulayın
İçeriğin doğruluğundan emin olun. Sansasyonel başlıklar, aşırı reklam veya başka bir siteye yönlendirme gibi işaretlere dikkat edin. Her bilgiyi farklı kaynaklardan teyit edin.
Kural 11 – Bulut Güvenliğini Artırın
Dosyalarınızı bulut ortamında saklıyorsanız, onları şifreleyerek ve arşivleyerek koruyun. Arşiv dosyalarınıza güçlü parolalar belirleyin.
Kural 12 – İnternet Etik Kurallarına Uyun
Nazik, saygılı ve dürüst olun. Diğer kullanıcıları aşağılamayın, tartışmalardan uzak durun ve gereksiz yere dikkat çekmeyin.
Çocuklar İçin İnternet Güvenliği Kuralları
Kural 1 – Yetişkinlerden Yardım Alın
Çocuklar şüpheli bir durumla karşılaştığında mutlaka ebeveynlerine başvurmalıdır. Ebeveyn gözetimi, hesap oluştururken ve bilgi paylaşırken şarttır.
Kural 2 – Özel Bilgileri Paylaşmayın
Çocuklar, yaşadıkları yer ya da okul gibi özel bilgileri paylaşmamalıdır. Grup fotoğrafları paylaşmadan önce arkadaşlarından izin almalıdır.
Kural 3 – İletişimi Filtreleyin
Yabancılar, internette her zaman güvenli değildir. Dolandırıcılar kandırıcı taktikler kullanabilir. Yardım isteyen birinden gelen mesajları doğrulamak için telefonla ulaşın.
Kural 4 – Tanımadıklardan Uzak Durun
Sürekli mesaj atan ya da fotoğraf isteyen tanımadık kişilerden uzak durun. Bu, ciddi bir tehlike sinyali olabilir.
Kural 5 – Reklamlara Kanmayın
Her şeyi bedava sunduğunu iddia eden reklamlara güvenmeyin. Bu tarz içerikler genellikle dolandırıcılık içerir.
Kural 6 – Sahte Hesapları Ayırt Edin
Gerçek olmayan hesaplar genellikle az arkadaşlı, yeni açılmış ve ısrarcıdır. Bu belirtilerle karşılaşırsanız durumu ailenize bildirin.
Kurumsal Kullanım İçin 15 Temel İnternet Güvenliği Kuralı
- Güvenli bağlantı kullanın, özellikle halka açık Wi-Fi’den uzak durun.
- Karmaşık parolalar belirleyin.
- Çok faktörlü kimlik doğrulama kullanın.
- Yazılım ve işletim sistemlerini güncel tutun.
- Sadece güvenilir web sitelerini ziyaret edin.
- Gizlilik ayarlarını düzenli olarak kontrol edin.
- Bilinmeyen bağlantılara tıklamayın, özellikle e-posta ile gelenlere dikkat edin.
- Tüm cihazlara antivirüs ve parola koruması ekleyin.
- Yedekleme işlemlerini düzenli olarak yapın.
- Kullanılmayan hesap bilgilerini silin.
- Her dosyayı indirmeden önce kontrol edin.
- Paylaştığınız bilgilerin kalıcı olduğunu unutmayın.
- Flört uygulamaları gibi sitelere kurumsal cihazlardan erişimi kısıtlayın.
- Her bilgiyi başka kaynaklardan doğrulayın.
- Antivirüs yazılımlarınızı sürekli güncel tutun.
Bu kurallar, yaşınıza, deneyiminize ve interneti kullanma amacınıza göre uyarlanabilir. Amaç, kişisel ve kurumsal güvenliğinizi en üst düzeyde sağlamaktır.