Forfaiting, özellikle uluslararası ticarette kullanılan bir finansman yöntemidir. Bir ihracatçı, dış alıcıdan alacağı vadeli ödemeleri bir üçüncü tarafa satarak nakit elde eder ve bu süreçte alacağın tahsilat riskinden kurtulur. Bu finansman türünde alacak, genellikle bono, poliçe veya senet gibi devredilebilir finansal araçlarla belgelenir ve alıcı bankanın kredisiyle güvence altına alınabilir. (Vikipedi)
Forfaiting nedir ve nasıl işler?
Forfaiting, ihracatçıların dış ticaret alacaklarını önceden nakde çevirmesine imkân tanır. Bu yöntemde:
- İhracatçı, vadeli alacağını forfaiter olarak adlandırılan bankaya veya finans kuruluşuna satar.
- Forfaiter, bu alacakları alarak ihracatçıya hemen ödeme yapar ve tahsilat riskini üstlenir.
- Bu işlem genellikle ülkeler arası büyük ve uzun vadeli alacaklar için tercih edilir.
- Forfaiting işlemleri “recourse (geri dönüşümlü)” değil, tamamen “non-recourse” (geri dönüşsüz) olarak yapılır. Yani ihracatçı ödeme alınmasa bile ek bir yükümlülük taşımaz.
📌 Bu özellik, forfaitingi, ihracat finansmanında riskten korunmak isteyen şirketler için oldukça cazip kılar.
Forfaiting ve faktoring arasındaki fark
Forfaiting ile factoring (faktoring) her ne kadar benzer amaçlara hizmet etse de, aralarında önemli farklar bulunur:
📊 1. Kapsam ve kullanım alanı
- Forfaiting, sadece uluslararası ticarette ve genellikle orta-uzun vadeli alacaklar için kullanılır.
- Faktoring ise hem yurtiçi hem de yurtdışı ticarette kullanılabilir ve çoğunlukla kısa vadeli alacaklarda tercih edilir.
💰 2. Risk devri ve geri dönüş
- Forfaiting her zaman non-recourse (geri dönüşsüz) olup, alacak satıldıktan sonra ihracatçı risk taşımaz.
- Faktoring ise sözleşmeye bağlı olarak recourse (geri dönüşlü) veya non-recourse olabilir. Yani bazen alacak ödenmezse satıcı sorumlu olabilir.
📆 3. Vadeler
- Forfaiting, daha orta ve uzun vadeli (örneğin 180 gün ile 7 yıl arası) alacaklar için uygundur.
- Faktoring ise çoğunlukla kısa vadeli alacaklar için uygulanır.
💼 4. Ödeme yüzdesi
- Forfaiting’de alacak değeri genellikle %100’e yakın peşin ödenir.
- Faktoringde ise genellikle alacağın %80-90’ı kadar bir ön ödeme yapılır, geri kalanı tahsilat sonrası ödenir.
📉 5. Ek hizmetler
- Faktoring, çoğu zaman alacak takibi, kredi kontrolü ve tahsilat hizmetlerini de kapsar.
- Forfaiting ise daha çok sadece finansman üzerine kuruludur.
Özetle
Forfaiting, ihracatta vadeli alacakları peşin nakde çeviren, riskleri üçüncü tarafa devreden uluslararası finansman aracıdır. Faktoring ise daha çok kısa vadeli alacaklara yönelik olup, hem yurtiçinde hem yurtdışında kullanılabilen ticari finansman yöntemidir.
Bu iki yöntem arasındaki temel farkları bilmek, özellikle uluslararası ticaret yapan işletmelerin finansman ve nakit akışı stratejilerini doğru belirlemelerine yardımcı olur.
