Yapay zekâ yatırımlarında balon oluştuğu yönündeki tartışmalar sürerken, bellek üreticisi ADATA‘nın Başkanı Chen Li-bai, asıl sorunun önümüzdeki yıllarda yaşanacak küresel DRAM ve NAND bellek kıtlığı olduğunu söyledi. Şirkete göre bellek arzındaki sıkıntılar 10 yıla kadar devam edebilir ve bu durum bilgisayar ile akıllı telefon fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasına neden olabilir.
ADATA: Asıl Sorun Yapay Zekâ Balonu Değil, Bellek Kıtlığı
Son dönemde TSMC hisselerinde yaşanan düşüş, yapay zekâ sektöründe yatırım balonu oluştuğu yönündeki iddiaları yeniden gündeme getirdi. Ancak ADATA Başkanı Chen Li-bai, bu görüşe katılmadığını belirterek asıl riskin küresel bellek üretim kapasitesinin talebi karşılayamaması olduğunu ifade etti.
Chen’e göre yapay zekâ yatırımlarının gerçek etkisi ancak 2030 sonrasında daha net görülebilecek. Olası bir yatırım balonunun ise 2040’lı yıllarda değerlendirilmesinin daha doğru olacağını söyledi.
DRAM ve NAND Talebi Hızla Artıyor
Yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca bulut sistemlerinde değil, birçok sektörde yaygınlaşması bellek ihtiyacını da önemli ölçüde artırıyor.
Artan talebin başlıca nedenleri:
- Yapay zekâ veri merkezleri
- Büyük dil modelleri (LLM)
- Kurumsal yapay zekâ çözümleri
- Akıllı cihazlar
- Otonom sistemler
- Edge AI uygulamaları
Bu gelişmeler hem DRAM hem de NAND Flash üreticileri üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Yapay Zekâ Yeni Alanlara Yayılıyor
ADATA’ya göre yapay zekâ artık yalnızca teknoloji şirketlerinin kullandığı bir altyapı olmaktan çıkıyor.
Önümüzdeki yıllarda şu alanlarda çok daha yaygın kullanılması bekleniyor:
- B2B (Şirketten şirkete)
- B2C (Şirketten tüketiciye)
- B2G (Şirketten kamuya)
- B2B2C iş modelleri
Bu yaygınlaşma, veri depolama ve yüksek hızlı bellek ihtiyacını daha da artıracak.
Elektrik ve Bellek En Değerli Kaynaklar Olacak
Chen Li-bai, önümüzdeki 10 yılda dünyanın en kritik iki kaynağının:
- Elektrik
- Bellek (DRAM ve NAND)
olacağını ifade etti.
Artan veri merkezi yatırımları ve yapay zekâ uygulamaları nedeniyle bellek üreticilerinin mevcut kapasitesi uzun süre yetersiz kalabilir.
Samsung, SK Hynix ve Micron Üretimi Artıracak mı?
Piyasadaki en büyük bellek üreticileri arasında bulunan:
- Samsung
- SK Hynix
- Micron
yeni fabrikalar kurmaya devam etse de ADATA’ya göre bu yatırımlar kısa vadede arz sorununu çözmeye yetmeyecek.
Şirket, üreticilerin geçmişte yaşanan aşırı üretim krizlerini tekrar yaşamamak için daha temkinli hareket ettiğini belirtiyor.
Yeni üretim kapasitesinin önemli bölümünün 2028-2035 yılları arasında devreye girmesi planlanıyor.
Bellek Fiyatlarında Yeni Zam Bekleniyor
ADATA Başkanı daha önce yaptığı açıklamada, 2026’nın üçüncü çeyreğinde bellek fiyatlarında önemli artış beklediklerini söylemişti.
Beklentiler şu şekilde:
- DRAM fiyatlarında yaklaşık %30 artış
- NAND Flash fiyatlarında yaklaşık %40 artış
Bazı sektör analizleri ise arz sıkıntısının derinleşmesi hâlinde fiyat artışlarının %50’nin üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
Bilgisayar ve Telefon Fiyatları Etkilenebilir
Bellek maliyetlerindeki yükseliş;
- Dizüstü bilgisayarlar
- Masaüstü bilgisayarlar
- Akıllı telefonlar
- SSD’ler
- RAM modülleri
gibi birçok ürünün üretim maliyetini artırabilir.
Bu nedenle tüketicilerin kısa vadede elektronik ürünlerde ciddi fiyat düşüşleri görmesi beklenmiyor.
2028’e Kadar Rahatlama Beklenmiyor
ADATA’nın değerlendirmesine göre DRAM ve NAND tedarikinde kayda değer bir iyileşmenin 2028 yılından önce gerçekleşmesi zor görünüyor.
Şirket, yapısal arz sıkıntısının uzun yıllar devam etmesi nedeniyle pandemi öncesindeki düşük bellek fiyatlarına geri dönülmesinin oldukça düşük bir ihtimal olduğunu düşünüyor.
Sonuç
ADATA Başkanı Chen Li-bai, yapay zekâ çağında en büyük sorunun yatırım balonu değil, küresel bellek arzındaki yetersizlik olacağını savunuyor. Şirketin öngörülerine göre DRAM ve NAND talebi önümüzdeki on yıl boyunca artmaya devam edecek. Bu durum yalnızca bellek fiyatlarını değil, bilgisayar, SSD ve akıllı telefon gibi birçok elektronik ürünün fiyatını da doğrudan etkileyebilir.
